Jej wysokość Panna Lipa

Nasi przodkowie szanowali, a nawet… czcili drzewa. W wielu kulturach, także polskiej drzewem szczególnym była rozłożysta, dająca wędrowcom cień i odpoczynek lipa. Obecna w opowieściach i legendach, opisywana przez pisarzy. Lipa to niekwestionowana królowa wśród naszych drzew.

Lipa – drzewo

Sadzona była w dniu urodzin jako drzewo opiekuńcze. Nie dziwi więc, że to właśnie lipie przypisywano najlepsze cechy, jakimi miało się odznaczać nowo narodzone dziecko płci żeńskiej. Jak dorosło miało wyrosnąć na troskliwą, opiekuńczą, łagodną i dobrą kobietę, wnosząca w życie harmonię i ład. Była więc kojarzona z tym, co w kobiecej naturze uznawano za najcenniejsze. Lipa uważana jest do dziś za symbol stabilizacji życiowej, rodzinnej oraz macierzyństwa. Nazywana jest także drzewem zakochanych, a jako symbol wierności i czułości małżeńskiej związana była z boginią miłości i płodności Ładą. Z kolei w katolicyzmie objawienia Matki Boskiej miały miejsce właśnie na lipach. W mitologii germańskiej uznawana była za drzewo święte.

Drzewo o kobiecym pokroju i charakterystycznych liściach w kształcie serca utożsamiano z udanym życiem miłosnym, małżeńskim i rodzinnym. To z lipowego drewna tworzono kołyski, aby dzieci spały spokojniej, drzewo towarzyszyło też młodym podczas zaślubin, a także uznawane było za rozjemcę wszelakich sporów.

Kontakt z lipą wnosi do życia bezpieczeństwo, spokój i harmonię, dlatego poleca się ją osobom zakładającym rodziny lub dużo podróżującym w celu odzyskania poczucia stabilizacji i korzeni. Lipa będzie drzewem, które umacnia więzi i pozwala docenić siebie nawzajem. Aleje lipowe nie od dziś wzbudzają w nas zachwyt i wprowadzają w dobry nastrój. A przełom czerwca i lipca to właśnie czas, kiedy lipa zakwita i oszałamia nas swoim miodowym, słodkim zapachem. Skorzystajmy z kontaktu z lipą oraz jej leczniczego surowca, jakim są kwiatostany uznawane jako surowiec farmakopealny. Wielu zielarzy ceni sobie także orzeszki lipy. Kwiatostan lipy zwiera flawonoidy, pochodne kwercetyny, związki śluzowe, geraniol i eugenol, kwasy organiczne, fitosterole, triterpeny oraz sole mineralne i garbniki.

Lipa w ziołolecznictwie

W ziołolecznictwie lipa polecana jest najczęściej przy infekcjach z występowaniem gorączki, kuracjach przeciwmiażdżycowych oraz w kojarzonych kuracjach uspokajających. Lipa wykazuje działanie napotne, wykrztuśne, powlekające, uspokajające, pobudzające wydzielanie soków żołądkowych, rozkurczowe, żółciopędne oraz lekko uspokajające. Wskazania do jej stosowania to przeziębienie, grypa i choroby grypopodobne oraz osłabienie odporności. Stosowana także w mieszankach ziołowych z babką lancetowatą, macierzanką i miodunką plamistą na przewlekłe i ostre zapalenie oskrzeli oraz anginę, zapalenie gardła, infekcje górnych i dolnych dróg oddechowych. Polecana również w stanach spastycznych dróg żółciowych, zbyt gęstej żółci oraz niedrożności dróg żółciowych. Lipa pomoże w stanach bezsenności, zaburzeniach rytmu dobowego, pobudzeniu psychoruchowym na tle nerwowym i nerwicach wegetatywnych, a nawet w zespole przewlekłego zmęczenia. Bywa stosowana jako zioło pomocnicze w nadciśnieniu tętniczym pochodzenia nerkowego (znosi skąpomocz, obrzęki, łagodne stany zapalne pęcherza moczowego i nerek).

Lipa – dar dla skóry

Zewnętrznie surowiec można stosować do kąpieli, okładów, płukanek oraz irygacji w stanach zapalnych skóry, świądzie oraz nieżytach gardła. Pomocny w postaci okładów przy stanach zapalnych spojówek, przy uczuciu suchości i piasku w oczach, przy zmęczeniu, obrzękach oczu i workach pod oczami. Kwiatostan lipy stosowany zewnętrznie będzie skutecznym środkiem nawilżającym i osłaniającym na skórę, szczególnie polecany przy skórze suchej, ze skłonnościami do wyprysków. Wewnętrznie można spożywać herbatki oraz sporządzać lecznicze nalewki oraz syropy. Ponieważ lipa jest rośliną miododajną, pszczoły zbierają z niej nektar, pyłek i spadź. Popularne podczas pierwszych dni przeziębienia i infekcji miody lipowe są bardzo skuteczne w połączeniu z syropem malinowym i herbatką rozgrzewającą z kwiatów lipy, majeranku, z dodatkiem przeciwzapalnej wiązówki błotnej. Ciekawostka: Z drewna lipowego produkowany jest węgiel drzewny, stosowany w leczeniu biegunek i zatruć pokarmowych oraz dolegliwości żołądka.

Lipa- przydatne przepisy z kwiatostanów i orzeszków lipy

Zioła napotne

• Kwiatostan lipy
• Kwiat bzu czarnego
• Kwiat wiązówki błotnej
• Ziele majeranku
• Ziele macierzanki

Przygotowanie: zioła zmieszać w proporcji 2:2:1:1:2. Parzyć kwadrans pod przykryciem z 1 czubatej łyżeczki na 250 ml wrzątku. Pić 3 x dziennie przy przeziębieniu i grypie, ponieważ zniesie bóle mięśniowe.

Zioła do kąpieli prof. Ożarowskiego:

• 50 g kwiatów lipy
• 30 g kłącza tataraku
• 20 g kwiatów lawendy
• 20 g kwiatów wrzosu

Przygotowanie: Zioła zalać 2-3 litrami wrzątku, ogrzewać na bardzo małym ogniu przez 30 minut, przecedzić i dodać do ciepłej kąpieli (36-37 stopni). Kąpiel nie powinna przekraczać 20 minut. Po kąpieli należy wygrzać się w łóżku.

Kąpiel wzmacniająca i rozgrzewająca nerki

50 g kwiatów lipy

100 g macierzanki

Przygotowanie: Zioła zalać 2-3 litrami wody w temperaturze pokojowej, doprowadzić do wrzenia i macerować pod przykryciem 20-30 minut. Przelać do wanny i brać kąpiel powyżej linii nerek przez 15-20 min. Po kąpieli należy wygrzać się w łóżku.

Zioła przy bezsenności na tle nerwowym

• Kwiatostany lipy
• Kwiatostany głogu
• Kwiaty lawendy
• Opcjonalnie: ziele serdecznika, melisy i nostrzyka żółtego

Przygotowanie: zioła zmieszać w proporcji 2:2:1 (tak samo jeżeli zdecydujemy się dodać rozszerzony zestaw ziół). Parzyć kwadrans z 1 łyżeczki na filiżankę wrzątku i pić ok. godzinę przed snem.

Węgiel drzewny z lipy na dolegliwości żołądka

Przyjmować ½ łyżeczki proszku rozcieńczonego w mleku lub wodzie. W przypadku biegunki oraz zatruć stosować 3-4 x dziennie. Produkt dostępny w sklepach zielarsko-medycznych.

Nalewka z kwiatów lipy

• 2-3 szklanki kwiatów lipy (świeżych)
• 1 laska wanilii
• Syrop cukrowy z ok. 1 kg cukru lub 2 szklanek miodu lipowego
• 3/4 litra spirytusu rozcieńczonego szklanką wody

Przygotowanie: Kwiaty włożyć do słoja. Wlać po ściance spirytus. Odstawić na ok. 2-3 tygodnie w ciemnym miejscu. Co drugi dzień wstrząsnąć słojem. Przyrządzić syrop cukrowy z laską wanilii. Do gorącego syropu wlać powoli nalewkę lipową, wstrząsnąć, aby składniki dobrze się wymieszały. Rozlać do butelek i spożywać po upływie 6 miesięcy.

Syrop z kwiatów lipy

• 1-2 szklanki kwiatów lipy
• Syrop cukrowy z 1 kg cukru i 1 litra wody
• Sok z cytryny wedle uznania (opcjonalnie kwasek cytrynowy)

Przygotowanie: kwiaty lipy spryskać spirytusem lub wódką. Po upływie 2 godzin zalać gorącym syropem cukrowym i dodać cytrynę, odstawić na kilka dni. Zlać surowiec i uzyskany syrop zapasteryzować. Stosować jako dodatek do herbaty.

Orzeszki lipowe na schorzenia żołądka i usuwania zgagi

• Orzeszki lipy
• Łyżka stołowa wody

Przygotowanie: zetrzeć orzeszki na proszek, dodać wodę dla uzyskania konsystencji papki i spożywać jednorazowo 2-3 łyżki w ciągu dnia.

Tekst: dr Karolina Julia Siemek

www.ziolowyraj.com

fot. Pixabay

Przeczytaj również: Kora drzew i jej zastosowanie

Berberys – ciernista piękność